ეშმაკის მონოლოგი (კოაძოი ისა)

ინგუში განმანათლებლის, ადილ-გირეი დოლგიევის ხსნოვნას: ეროვნული ხასიათი, ძირითადად, უმრავლესობის ზნეობრივ თვისებებზეა დამოკიდებული, და ეს თვისებები თანაბარნი არიან, როგორც ერის, ასევე, მისი თითოეული წარმომადგენლისათვის. და თუკი ისინი არ იქნებიან მაღალგანვითარებულნი, პატიოსანნი და გაბედულნი, მაშინ სხვა ერებთან შედარებით საკუთარ თავზე დაბალი წარმოდგენისანი იქნებიან, ანუ სხვა სიტყვებით რომ ვთქვათ, მთელს მსოფლიოში უდარესი წონა ექნებათ”. ს. სმაილზი

უცნობი ავტორი, რა გჭირს, ბერიკაცო

რა გჭირს, ბერიკაცო, ვინ არ გაციებულა, 
განა შენნაირად კვნესის ვინმე? 
ჩაწექი საწოლში, საბანს დაგახურავ, 
ფეხზე ჩამოგაცვამ წინდებს... 
რა გჭირს,ბერიკაცო, რა გაწუწუნებს, 
ხდებიან ავად სხვებიც... 
შემოდი ოჯახში, მე დავკრეფ მოსავალს, 
სახლს მოაგნებენ ცხვრები... 
რა გჭირს, ბერიკაცო, დაწექი საწოლზე, 
მუხლი გამართე ორი;